Een boomloos zadel klinkt voor veel ruiters als dé oplossing. Geen harde boom, dus ook niets dat kan knellen, toch? Zo simpel is het helaas niet. Een boomloos zadel kan voor sommige combinaties goed werken, maar het brengt ook eigen risico’s mee. In dit artikel lees je wat een boomloos zadel is, wat de voor- en nadelen zijn en waar je op let als je erover twijfelt.
Wat is een boomloos zadel?
Bij een traditioneel zadel geeft de zadelboom het zadel zijn vorm en stevigheid. Een boomloos zadel heeft die starre boom niet. De vorm komt van leer, schuim, kunststof platen of flexibele inzetstukken. Daarnaast bestaan er zadels met een flexibele boom of een halve boom. Die worden soms ook boomloos genoemd, terwijl ze anders werken. Vraag dus altijd goed na wat er precies in het zadel zit.
Waarom kiezen ruiters voor een boomloos zadel?
- Je zit dichter op je paard en voelt zijn beweging beter.
- Het zadel is vaak lichter en soms goedkoper dan een zadel met boom.
- Het voelt zacht en flexibel aan, wat veel ruiters als comfortabel ervaren.
- Er wordt vaak gezegd dat het op meerdere paarden past.
Waar zit het risico?
De zadelboom heeft een belangrijke taak: hij verdeelt het gewicht van de ruiter over een zo groot mogelijk deel van de rug. Zonder boom gebeurt dat minder goed. Het gewicht komt dan meer geconcentreerd terecht onder je zitbeenknobbels en onder de plek waar de stijgbeugels vastzitten. Onderzoek met drukmetingen (onder andere Belock en anderen, 2012) liet zien dat de druk onder het zitvlak van de ruiter bij een boomloos zadel hoger kan zijn dan bij een zadel met boom.
Ook de wervelkolom verdient aandacht. Bij een zadel met boom blijft het kanaal boven de wervelkolom vrij. Bij een boomloos zadel kan dat kanaal onder het gewicht van de ruiter inzakken, waardoor er toch druk op de wervelkolom komt. En omdat het zadel minder stevig is, kan het makkelijker draaien of scheef zakken, vooral bij ronde paarden of als je vanaf de grond opstijgt.
Past een boomloos zadel op elk paard?
Dat is een veelgehoord misverstand. Ook een boomloos zadel moet passen bij de rugvorm van je paard en bij jou als ruiter. Een zadel dat zich overal naar lijkt te vormen, kan op het ene paard prima liggen en op het andere paard juist drukplekken geven. Daarnaast hangt de pasvorm sterk af van het pad dat je eronder gebruikt.
Boomloos zadel met beugels: let op de bevestiging
Juist bij de stijgbeugels zit een kwetsbaar punt. Bij een zadel met boom hangen de beugels aan de boom, die de druk verdeelt. Bij een boomloos zadel hangen ze vaak aan een riem of plaat. Als die de druk niet goed spreidt, ontstaan er drukpunten op de plek waar je in de beugels staat. Kies je voor een boomloos zadel met beugels, kijk dan goed naar het beugelsysteem en laat het controleren.
Wanneer kan een boomloos zadel wel werken?
Een boomloos zadel kan een goede keuze zijn, bijvoorbeeld voor een lichte ruiter die kortere ritten maakt, of voor een paard waarvoor lastig een passend zadel met boom te vinden is. Voorwaarde is dat het zadel, het pad en de beugelbevestiging goed bij paard en ruiter passen. Dat kun je alleen goed beoordelen als je naar het geheel kijkt, en niet alleen naar het type zadel.
Waar let je op?
- Blijft de wervelkolom vrij, ook als je in het zadel zit?
- Ligt het zadel recht en blijft het op zijn plek, of draait en schuift het?
- Zie je na het rijden drukplekken, droge plekken in het zweetpatroon of witte haren?
- Verandert het gedrag van je paard bij het opzadelen of tijdens het rijden?
Meer controlepunten vind je in Zeven punten waarop jij je eigen zadel kan controleren en in Past mijn zadel nog?.
Merkonafhankelijk advies
Een ESS-zadelpasser is merkonafhankelijk opgeleid en is niet gebonden aan een merk of type zadel. Twijfel je tussen een boomloos zadel, een zadel met flexibele boom of een zadel met een vaste boom? Een zadelpasser kijkt naar je paard, naar jou als ruiter en naar hoe jullie samen bewegen, en adviseert wat het beste past.
Veelgestelde vragen
Is een boomloos zadel beter voor mijn paard?
Niet vanzelf. Een boomloos zadel is niet beter of slechter dan een zadel met boom, het moet vooral goed passen. Zonder boom wordt het gewicht van de ruiter minder goed verdeeld, dus de pasvorm, het pad en de beugelbevestiging zijn extra belangrijk.
Past een boomloos zadel op elk paard?
Nee. Ook een boomloos zadel moet passen bij de rugvorm van het paard en bij de ruiter. Dat het zadel flexibel is, betekent niet dat het op elk paard goed ligt.
Heb ik een speciaal pad nodig onder een boomloos zadel?
Vaak wel. Bij veel boomloze zadels zorgt het pad voor een deel van de drukverdeling en voor een vrij kanaal boven de wervelkolom. Welk pad geschikt is, hangt af van het zadel en van je paard.
Vind een ESS-gediplomeerde zadelpasser bij jou in de buurt
Al onze afgestudeerden zijn merkonafhankelijk opgeleid. Kies je regio en bekijk wie er bij jou in de buurt werkt:
Zadelpasser in Friesland · Zadelpasser in Groningen · Zadelpasser in Drenthe · Zadelpasser in Overijssel · Zadelpasser in Flevoland · Zadelpasser in Gelderland · Zadelpasser in Utrecht · Zadelpasser in Noord-Holland · Zadelpasser in Zuid-Holland · Zadelpasser in Zeeland · Zadelpasser in Noord-Brabant · Zadelpasser in West-Brabant · Zadelpasser in Limburg · Zadelpasser in Antwerpen en Vlaanderen